* ( 1286 - تولد ميرزا آقا خان محاسب الدوله ، ره ) * وى فرزند حسينقلى خان بن ميرزا محمد خان بن بيكلر خان اصفهانى و خود از فضلاء علوم هندسه و حساب و هم از تصوف و عرفان كامياب بود . شرح احوالش در « مجله عنقا . س 1 ش 7 و 8 صادره در ع 2 / 1345 ص 138 » نوشته ، و از آن با آنچه خود از وى شنيده و در « عراضة الاخوان » نوشته‌ام چنين برآيد كه : وى در اين سال متولد شده و در تهران در مدرسهء دار الفنون علوم رياضيات را تحصيل كرد و از خدمت مرحوم صفىعلى شاه كه در ( 1251 ج 4 ش 780 ) گذشت بدرجهء عرفان و درويشى نائل گرديد ، و كتب چندى در علوم رياضيه و غيره برشته تأليف كشيد ، از آن جمله : اول « كتابى در جبر و مقابله » . دويم « كتابى در جغرافيا » . سيم « تاريخ مصر » . چهارم « تاريخچه مدرسهء دار الفنون » كه در كتاب « فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانه عمومى اصفهان : 46 » ذكر شده . پنجم « تاريخ عمومى سلاطين اروپا » . و در سنه 1312 - چنان كه در « سالنامه دبيرستان سعدى : 152 » نوشته - باصفهان آمد ، و در بعضى مواضع آمدن او را باصفهان در سنه 1305 نوشته‌اند . و به‌هرحال ، وى هم در اصفهان در هفت ساعتى شب شنبه غرهء ماه جمادى الاولى سنه 1356 هزار و سيصد و پنجاه و شش - مطابق 19 تيرماه باستانى - بروضهء رضوان خراميد و در ايوان مقبره مرحوم آقا مير سيد حسن مدرس كه در ( 1210 ج 2 ش 154 ) گذشت دفن شد ، و چندين نفر دختر و پسر از وى بازماند كه يكى از دختران مادر فصيح شاعر ( 1333 ) است « 1 » .

--> ( 1 ) براى تكميل شرح حال ميرزا آقاخان محاسب الدوله ( مصفى ) رجوع به « دانشمندان و بزرگان اصفهان : 13 » تأليف منيف جناب حاج سيد مصلح الدّين مهدوى شود . م .